Ders Notları

Ülkelerin Gelişmişlik Düzeyleri ve Doğal Kaynak Potansiyelleri

Ülkelerin Gelişmişlik Düzeyleri ve Doğal Kaynak Potansiyelleri

Ülkeler Neden Farklı Gelişmişlerdir?

Ülkeler; konumları, doğal kaynaklardan yararlanma olanakları, bilim ve teknolojiyi kullanma yetenekleri ve uluslararası platformda edindikleri yere bağlı olarak farklı gelişmişlerdir.

Ülkelerin gelişmişlik düzeyini ölçmede;

  • İnsani gelişim endeksi,
  • Kişi başına düşen millî gelir,
  • Sağlık ve eğitim göstergeleri (kişi başına düşen doktor sayısı, okullaşma oranı, okuryazar oranı vb.)
  • İşsizlik oranı,
  • Bölgesel eşitsizlik,
  • Nüfus göstergeleri (genç nüfus oranı, yaşlı nüfus oranı, nüfusun ekonomik sektörlere göre dağılımı vb.) kriterleri kullanılmaktadır.

İnsani Gelişim Endeksi

Her ülkedeki yaşam uzunluğu, okuryazar oranı, eğitim ve yaşam düzeyi doğrultusunda hazırlanan ölçümdür. Bu endeks, insanların yaşam standardı ve özellikle çocuk hakları için ölçüt olmaktadır.

İnsani Gelişim Endeksi; bir ülkenin gelişmiş, gelişmekte olan veya gelişmemiş bir ülke olduğunu belirlemenin yanında, ülke ekonomisinin yaşam düzeyini ne derecede etkilediğini de ortaya koyar.

Yaşam standardı ölçümü;

  • Uzun ve sağlıklı bir yaşam, ortalama yaşam süresi ile yapılır.

NOT: Ekonomik açıdan kalkınmış olan birçok ülkede sosyal sorunların çözülmemesi üzerine ekonomik büyüme ve insani gelişme arasındaki ilişkinin önemi ortaya çıkmış, böylece İnsani Gelişme Endeksi (İGE) oluşturulmuştur. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, (UNDP) tarafından İnsani Gelişme Raporu (İGR) 1990 yılından itibaren yayınlanmaya başlanmıştır.

NOT: Kalkınma ve gelişme, 1970 yılından önce büyük ölçüde, ulusal gelirle eşit görülmekteydi. Bu amaca uygun olarak ülke refahındaki değişimlerin temel göstergesi olarak kişi başına düşen millî gelir ölçütü kullanılmıştır. 1970 yılından sonra gelişmeyi; insanı, sosyal, kültürel, çevresel ve mekânsal boyutlarıyla tanımlama amacı taşıyan yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.

Az Gelişmiş Ülkelerin Genel Özellikleri

Ekonomik

  • Kişi başına düşen millî gelir düşüktür.
  • Sermaye yetersizdir.
  • Sürekli dış ülkelere borçludur.

Tarım

  • İklime bağımlılık fazladır.
  • Tarımsal üretim düşüktür.
  • Tarımda ilkel yöntemler kullanılır.
  • Makine kullanımı düşüktür.
  • Tarımda insan ve hayvan gücü kullanımı yaygındır.
  • Birim alandan elde edilen verim düşüktür.

Demografik

  • Doğum oranı yüksektir.
  • Temel ihtiyaçların karşılanmasında güçlük çekilir.
  • Ortalama yaşam süresi kısadır.
  • Yaşlı nüfus oranı azdır.
  • Çocuk sayısı fazladır.

Kültürel-Siyasal

  • Eğitim yetersizdir.
  • Okuryazar oranı düşüktür.
  • Eğitilmiş insan oranı azdır.
  • Beyin göçü fazladır.

Teknolojik ve diğer özellikler

  • İletişim ve teknoloji gelişmemiştir.

Kurucunun Mesajı

Merhaba!

Blog sayfamda birbirinden ilginç konularda hazırladığım içeriklere göz atmadan çıkış yapmazsan sevinirim. Ayrıca beğendiğin içerikleri sosyal medya hesaplarından da paylaşarak destek olabilirsin.

Akademi Facebook sayfasını da beğenmeyi unutma!

Yücel KESEN

Facebook’ta Bizi Takip Edin

Sponsorlu Bağlantı

Öne Çıkanlar

Sponsorlu Bağlantı