Ders Notları

Türkiye’nin Jeopolitiği

Türkiye’nin Jeopolitiği

Jeopolitik, ülkelerin coğrafi özellikleri ile siyasetleri arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalıdır.

Jeopolitikte Etkili Olan Unsurlar

jeopolitikte-etkili-olan-unsurlar

1. Değişmeyen Unsurlar: Coğrafi konum, jeolojik ve jeomorfolojik özellikler, iklim, bitki örtüsü ve su kaynakları.
2. Değişen Unsurlar: Politik, askeri, ekonomik, sosyo-kültürel ve bilimsel-teknolojik değerler.

Türkiye bulunduğu coğrafi konum özellikleri nedeniyle siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan dünyanın en önemli ülkelerinden biridir.

Türkiye’nin Dünya Üzerindeki Konumu

turkiyenin-jeopolitigi

Türkiye’nin Matematik Konumu, Uç Noktaları, Kara Sınırı ve Kıyı Uzunlukları

Türkiye’nin toprakları 36° – 42° Kuzey paralelleri ve 26° – 45° Doğu meridyenleri arasında yer alır.Doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık bir zaman farkı vardır.

Kabaca bir dikdörtgeni andırır ve genişliği 1.660 kilometredir. Göller ve adalar dahil kapladığı gerçek alan 814.578 km²’dir izdüşüm alanı ise 783,562 km²’dir.

Türkiye’ye ait bu iki yüzölçüm değeri arasındaki farkın büyüklüğü arazinin dağlık ve engebeli olmasından kaynaklanır. Ortalama yükseltisi 1132 m. dir.

Marmara Bölgesi % 8,5, Ege Bölgesi % 12, Akdeniz Bölgesi % 16, İç Anadolu Bölgesi % 18, Karadeniz Bölgesi % 18, Doğu Anadolu Bölgesi % 21, Güneydoğu Anadolu Bölgesi % 7,5 yer tutar.

Trakya’nın yüzölçümü 24.370 km² dir. Türkiye’nin kara sınırlarının uzunluğu 2.875 km, adalar dahil sahil uzunluğu 8.333 kilometredir.

Kara parçalarının toplam alanı 770.760 km², su alanlarının toplam alanı ise 9.820 km²’ dir.

Türkiye’nin en uç noktaları şunlardır

  • Kuzey: Kırklareli’nin Kofçaz ilçesi Ahlatlı köyünün 2,3 km. kuzeyindeki Bulgaristan sınırı ( 42°06’19″K, 27°14’27″D)
  • Güney: Hatay’ın Yayladağı ilçesindaki terk edilmiş Topraktutan mahallesinin 1 km güney-güneydoğusundaki Suriye sınırı (35°48’25″K, 36°09’14″D)
  • Doğu: Iğdır ili Aralık ilçesindeki Dilucu Sınır Kapısı’nın 1,2 km. doğusunda, Azerbaycan (Nahcivan) sınırını oluşturan Aras Nehri (39°39’12″K, 44°49’05″D)
  • Batı: Çanakkale iline bağlı Gökçeada’nın batısındaki İnce Burun (40°07’29″K, 25°39’55″D)

Türkiye’nin önemli bir ülke olmasında

  • Eski dünya karalarının (Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları) birbirine en çok yaklaştığı yerde bulunması,
  • Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlaması,
  • İstanbul ve Çanakkale Boğazlarına sahip olması,
  • Dünyanın en zengin petrol ve doğalgaz yataklarına sahip Ortadoğu ve Hazar Bölgesine yakın bir konumda bulunması sıralanabilir.

Dünya’nın Başlıca Petrol Üretim Bölgeleri

  • Ilıman iklim kuşağında yer alması ve aynı anda farklı iklim özelliklerini yaşayabilmesi,
  • Zengin yeraltı ve yerüstü kaynaklarına sahip olması,
  • Doğal güzellikler yönünden zengin bir ülke olması gibi faktörler sayılabilir.

Uluslararası Örgütler ve Türkiye

Türkiye jeopolitik konumu nedeniyle uluslararası ilişkilerde önemli bir ülkedir. Ülkemiz gerek coğrafyası gerekse tarihi geçmişi nedeniyle doğu ve batı medeniyetleri arasında özel bir yere sahiptir.

20. yüzyılda meydana gelen I. ve II. Dünya savaşlarının ortaya çıkardığı sorunlar, uluslararası güç dengeleri arasında oluşan rekabet ve soğuk savaş ülkemizi küresel ve bölgesel ölçekteki çeşitli siyasi, askeri ve ekonomik örgütlerle işbirliğine yöneltmiştir..

Türkiye’nin Üyesi Olduğu Uluslararası Örgütler

Siyasi Örgütler

  • Birleşmiş Milletler (BM)
  • Avrupa Konseyi İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)
  • İslam Konferansı Örgütü (İKÖ)

Ekonomik Örgütler

  • Uluslararası Para Fonu (İMF)
  • Dünya Bankası (WB)
  • Batı Avrupa Birliği (WEU)
  • Avrupa Konseyi Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD)
  • Dünyanın En Büyük 20 Ekonomisi (G-20)

Askeri Örgütler

  • NATO

Çevre Örgütleri

  • Greenpeace (Yeşil Barış)

Kurucunun Mesajı

Merhaba!

Blog sayfamda birbirinden ilginç konularda hazırladığım içeriklere göz atmadan çıkış yapmazsan sevinirim. Ayrıca beğendiğin içerikleri sosyal medya hesaplarından da paylaşarak destek olabilirsin.

Akademi Facebook sayfasını da beğenmeyi unutma!

Yücel KESEN

Facebook’ta Bizi Takip Edin

Sponsorlu Bağlantı

Öne Çıkanlar

Sponsorlu Bağlantı